الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

30

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

مسافرتى به عراق كرد و در جوار مرقد مقدس حضرت موسى بن جعفر ( ع ) مجاورت اختيار كرد و از معاصران است « 1 » . شيخ صالح بن عبد الكريم بحرانى صاحب امل الآمل « 2 » گويد : وى فاضلى عالم و فقيهى محدّث و صالحى زاهد و عابدى معاصر بود و تا زمان حاضر در شيراز زندگى مىكند . مؤلف گويد : سال 1098 هجرى در شيراز درگذشته است .

--> ( 1 ) - شيخ صالح از علماى قرن يازدهم هجرى و از مردم كرزكان بحرين بوده است . او فاضلى پرهيزكار و فقيهى عاليقدر بود و در راه خدا تلاش بسيارى داشت . در شيراز مىزيست و زعامت آن سرزمين را عهده‌دار بود و به امر معروف و نهى از منكر مىپرداخت و كاملا از عهده برمىآمد و لشكرى و كشورى از وى پيروى مىكردند و به تقوا و پرهيزكارى او معترف بودند ؛ در آن سرزمين علوم شرعى را ترويج مىكرد ، و خود به تدريس آنها مىپرداخت و كمتر كتابى در فنون مختلف در شيراز ديده شده كه به تصحيح او نرسيده باشد . او به امر شاه سليمان صفوى زعامت شيراز را عهده‌دار گرديد و هنگامى كه خلعت قضاوت و حكم آن را به وى تسليم كردند از پوشيدن خلعت خوددارى كرد و پس از اصرار زياد و اينكه ممكن است سلطان بر وى خشمناك شود خلعت قضاوت را مانند عبايى بر دوش افكند . از آثار او رساله‌اى است در تفسير اسماء الحسنى ، رسالهء فخريه و رساله‌اى در جبائر . از سيد نور الدّين على عاملى روايت كند و شيخ سليمان ماحوزى از وى روايت كند . شيخ صالح با شيخ جعفر بحرانى متوفاى 1088 در بحرين به‌سختى روزگار مىگذراندند ، به شيراز وارد شدند ، پس از مدتى تصميم گرفتند يكى در ايران و ديگرى به هند برود و هريك كه موقعيتى پيدا كردند به ديگرى كمك كند ؛ خدا خواست هر دو در شيراز و هند از مقامى بس عالى و مرجعيتى كافى برخوردار گرديدند ( لؤلؤ البحرين ، ص 68 ) . شيخ صالح دو شعر زير را در پاسخ دو بيت معروف ابن راوندى كه گفته است : كم عاقل عاقل اعيت مذاهبه . . . چنين سروده است : ان الكريم الذى يعطى على قدره * يراه ذو اللب احسانا و توفيقا فذو الجهالة مرزوق ليكمله * و ذو النباهة من ذا صار ممحوقا شيخ صالح در سال 1098 در شيراز درگذشت و در جوار حضرت سيد علاء الدّين حسين مدفون گرديد ( انوار البدرين ، ص 127 ) - م . ( 2 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 135 .